السيد جلال الدين الحسيني الأرموي المحدث

فهرست و شرح حال و پيشگفتار 22

تعليقات نقض ( فارسى )

او اعتقاد داشت كه سخن يا كلام مورد حاجت را اگر درخور اعتناست بايد بعينه نقل كرد ، هر چند طولانى باشد و هر چند آن مأخذ چاپ شده و در دسترس همه باشد . و لذا گاهى چندين صفحه مطلب مورد استناد را از يك كتاب خطى نادر الوجود يا نسخهء چاپى با امانت تمام نقل نموده است . و در يك مورد چنين اطنابى را بدينگونه عذر آورده است : و لئن أطلت فقد أطبت فانّني * رجل اذا أصف المعانى اطنب « 1 » در بسيارى از موارد ، آنجا كه مأخذ مورد استناد به زبان تازى بوده است آن را به فارسى ترجمه كرده ، تا استفاده از آن براى خوانندگان فارسى زبان ميسور و ممكن باشد . اگر آن مشكلاتى كه در ديباچهء نقض به برخى از آنها اشاره كردم نبود ، او دامنهء كار را پهناورتر از آنچه اكنون از نظر خوانندگان مىگذرد ، مىگرفت ؛ ولى از جانبى شتاب هرچه بيشتر براى پايان بردن كار آن ، و از سوى ديگر علل مذكور در آنجا ، و در نتيجه خستگى و فرسودگى چنين مهلتى را به او نميداد . قسمت‌هايى از اين تعليقات سابقا در حواشى چاپ اول نقض يا در مجلّد « مقدمهء نقض و تعليقات آن » يا در تعليقات « ديوان قوامى رازى » يا در ديگر آثار آن مرحوم بچاپ رسيده است ، و آنها را چون ربط مستقيم با كتاب نقض داشته ناگزير مىبايست در اين كتاب بچاپ مىرساند . بجز آنها ، يعنى بخش اعظم اين دو جلد تعليقات ، تحقيقات و پژوهشهايى است كه براى نخستين بار در اين كتاب پر ارج بطبع ميرسد . در آخر از خوانندگان ارجمند اگر بر خطا و سهوى وقوف يابند پوزش مىطلبم و يادآور مىشوم كه مرحوم پدرم آنچه در توانايى داشت بر سر اين كتاب نهاد و هيچ كوتاهى نكرد . آرى او يك تنه چنين كار كرد . روانش شاد باد . دى ماه 1358 على محدّث

--> ( 1 ) اگر چه كلام را طولانى كردم ، اما سخنان پاك و نغز آوردم ، چه من مردى هستم كه چون به وصف معانى بپردازم سخن را بدرازا مىكشانم .